Civiele
procedures

Anders dan in fiscale of stafrechtelijke procedures, waarin de burger tegen de overheid procedeert, geldt voor civiele procedures dat partijen in beginsel gelijk zijn, ook als wordt geprocedeerd tegen de Belastingdienst of het Openbaar Ministerie. Dit betekent dat de procedureregels voor beide partijen hetzelfde zijn.

Een civiele procedure wordt opgestart middels een verzoekschrift of een dagvaarding. Verzoekschriften hebben als doel om de rechter om een beslissing te vragen ter vaststelling van een bepaalde gebeurtenis, zoals een echtscheiding of onderbewindstelling. Voor dagvaardingen geldt dat de wederpartij wordt opgeroepen om voor de rechter te verschijnen in verband met een geschil dat tussen partijen is ontstaan. Te denken valt aan geschillen naar aanleiding van een contractbreuk, een vordering tot schadevergoeding (onrechtmatige daad) of ter voorkoming van de executieverkoop van vermogensbestanddeel.

In de praktijk zien wij steeds vaker dat het instrument van de civiele procedure wordt ingezet door de Belastingdienst om informatie te vorderen van de belastingplichtige. De inspecteur heeft de bevoegdheid om alle informatie op te vragen die relevant kan zijn voor de belastingheffing van de belastingplichtige. Dat is een ruime bevoegdheid, als daar niet aan wordt voldaan kan de inspecteur een informatiebeschikking opleggen en als vaststaat dat opzettelijk niet aan het verzoek wordt voldaan kan zelfs strafrechtelijk worden vervolgd.

De meest efficiënte en effectieve mogelijkheid om aan informatie te komen is daarentegen de civiele procedure. Als de vordering van de inspecteur wordt toegewezen legt de rechter meestal een dwangsom op, die verbeurt als de informatie niet binnen een bepaalde termijn wordt verstrekt en vaak oploopt naar mate de periode dat niet wordt voldaan aan de vordering voortduurt.