De inkeerregeling (verbetering aangiften)

Hoe werkt de procedure?

Bij het (vrijwillig) verbeteren van de aangiften, ofwel “inkeren”, wordt melding gemaakt bij de Belastingdienst van niet opgegeven inkomens- of vermogensbestanddelen. Dit geldt niet alleen voor loon, winst uit onderneming of resultaat uit overige werkzaamheden maar ook voor schenkingen en erfenissen.

Na het betalen van de verschuldigde belasting, een boete, en rente komt men weer ‘in het reine met de fiscus’ en zichzelf uiteraard. Daarna kan je weer volledig beschikken over het vermogen of inkomen.

Welke jaren kunnen worden gecorrigeerd?

Voor inkomen of vermogen dat in Nederland is verdiend of wordt aangehouden geldt een navorderingstermijn van vijf jaar. Als het inkomen in het buitenland is ‘opgekomen’ of daar wordt aangehouden, geldt een navorderingstermijn van twaalf jaar. De achtergrond van de verlengde navorderingstermijn voor buitenlandsituaties is dat de fiscus daar minder zicht op heeft en dus een langer de tijd heeft om na te vorderen.

Aanscherping en ‘afschaffing’ inkeerregeling

De inkeerregeling is over de jaren meermaals verscherpt. Met name de hoogte van de boetes is aanzienlijk gestegen. Inmiddels is de maximale boete 100% over de niet betaalde belasting voor box 1 en box 2 en zelfs 300% voor box 3. Het beleid van de Belastingdienst schrijft voor dat als wordt ‘meegewerkt’ en volledige openheid van zaken wordt gegeven, de maximale boete voor box 3 doorgaans 150% is.

Let op: de inkeerregeling is inmiddels ‘afgeschaft’ voor box 2 (inkomen uit aanmerkelijk belang, zoals dividend) en box 3 (sparen en beleggen). Dit betekent echter niet dat het (vrijwillig) verbeteren van aangiften voor box 2 en box 3 niet meer mogelijk is. Sterker nog, het is juist aan te raden om gebruik te maken van de procedure. Het verschil zit met name in de hogere boetes en dat de vrijwaring van strafrechtelijke vervolging is komen te vervallen. Inkeren wordt nog steeds gezien als een strafverzachtende omstandigheid.

Voor box 1 geldt de inkeerregeling nog steeds volledig van toepassing. Inkomsten zoals loon, winst uit onderneming of resultaat uit overige werkzaamheden vallen hier onder. Maar ook voor de omzetbelasting en vennootschapsbelasting geldt de inkeerregeling nog steeds volledig.

De hoogte van de boete (het boetepercentage) is overigens afhankelijk van de vraag of sprake is van grove schuld of opzet. Van grove schuld is sprake bij ernstige nalatigheid, zoals verwijtbare slordigheid of onzorgvuldigheid. Van opzet is sprake als de belastingplichtige wist dat zijn handelen ertoe zou kunnen leiden dat te weinig belasting zou worden geheven en dit risico bewust heeft aanvaard. Het ‘op de koop toenemen’ geldt ook als een vorm van opzet.

Bestuurlijke of strafrechtelijke afdoening?

In uitzonderlijke gevallen vindt strafrechtelijke vervolging plaats. Dat gebeurt gelukkig niet zomaar. Bij de afweging tussen fiscale afdoening (bestuurlijke boete) of strafrechtelijke vervolging (boete of gevangenisstraf) wordt gekeken naar de hoogte van het fiscale nadeel, de niet-betaalde belasting en overige strafverzwarende of strafverzachtende omstandigheden. Recidive, het hebben van een voorbeeldfunctie, de mate van listigheid (constructies) of de ernst van de gedraging zijn verzwarend.

Het vrijwillig inkeren (de Belastingdienst is u nog niet ‘op het spoor’) en het geven van openheid van zaken gelden daarentegen als verzachtende omstandigheden. Deze omstandigheden zijn zowel van belang bij de keuze tussen bestuurlijke en strafrechtelijk afdoening als bij de hoogte van de straf. Gelukkig zien wij in de praktijk dat strafrechtelijke vervolging bijna nooit wordt ingezet.

Conclusie

Het loont nog steeds om in te keren. Het vrijwillig verbeteren van de aangiften geldt als strafverzachtende omstandigheid en kan leiden tot een lagere boete. Maar ook als je een vragenbrief hebt ontvangen van de fiscus is het strategisch handig om alsnog in te keren. Meewerken en het geven van volledige openheid van zaken is namelijk ook een verzachtende omstandigheid. Het risico op strafrechtelijke vervolging neemt hierdoor af.