Een Wwft-onderzoek: vragen van de bank, de notaris of een cryptobeurs?

Wat is een Wwft-onderzoek?

De Wwft ziet op de regulering van het betalingsverkeer. Het gaat daarbij om zowel girale als contante transacties. Om strafbare feiten op te kunnen sporen is het voor overheden van belang om toezicht te houden op geldstromen. De Wwft verplicht de genoemde instellingen en dienstverleners hun klanten te identificeren en een risicoprofiel te maken en daarnaast ongebruikelijke transacties te melden.

Transacties die als ongebruikelijk worden bestempeld moeten worden gemeld bij de FIU (Financial Intelligence Unit). Als de FIU een ‘ongebruikelijke transactie’ als ‘verdacht’ aanmerkt, wordt dit doorgegeven aan toezichthouders en opsporingsdiensten, zoals de Belastingdienst/FIOD, het Openbaar Ministerie en andere veiligheidsdiensten.

Wanneer is sprake van een ongebruikelijke transactie?

Transacties worden als ongebruikelijk worden aangemerkt op basis van objectieve en subjectieve indicatoren.

Objectieve indicatoren

Hiervoor wordt gekeken naar de hoogte van de transactie. Als een bepaalde grens wordt overschreden is per definitie sprake van een ongebruikelijke transactie die moet worden gemeld bij de FIU, ook als de achtergrond van de klant daar geen toeleiding toe geeft. Hoe hoog deze grens is hangt af van het soort transactie en wie de dienstverlener is. Zo geldt voor banken en cryptobeurzen dat zij transacties moeten melden vanaf € 10.000. Voor contante betalingen, stortingen of omwisselingen geldt eveneens dat moet worden gemeld bij bedragen van € 10.000. Voor betalingen met een creditcard wordt een grens gehanteerd van € 15.000.

Vanaf 1 januari 2026 geldt in Nederland bovendien het verbod op contante betalingen boven € 3.000.

Subjectieve indicatoren

Hiervan is sprake als de instelling of dienstverlener aanleiding heeft om te veronderstellen dat de transactie verband kan houden met witwassen, financiering van terrorisme of andere strafbare feiten zoals belastingfraude. In dit geval worden de meldingen dus gedaan op basis van de beoordeling door de meldingsplichtige. Opvallende overboekingen of een onduidelijke herkomst kunnen aanleiding zijn om tot melding over te gaan.

KYC en melding ongebruikelijke transactie

Allereerst moeten zij onderzoek doen naar de achtergrond van de klant middels een de KYC-procedure (Know Your Customer). Hierin wordt de identiteit van de klant vastgesteld en wordt een profiel samengesteld op basis waarvan een inschatting gemaakt van het risico op het gebied van witwassen of financiering van terrorisme.

Verder zijn zij verplicht om ‘ongebruikelijke transacties’ te melden aan de FIU (Financial Intelligence Unit). Of sprake is van een ongebruikelijke transactie wordt op twee manieren beoordeeld: objectieve indicatoren of subjectieve indicatoren.

De FIU beoordeelt of een ongebruikelijke transactie als verdacht is. Als dat het geval is dan wordt onderzoek gedaan door het Openbaar Ministerie of een veiligheidsdienst. Deze informatie komt ook terecht bij de Belastingdienst om te beoordelen of aan fiscale verplichtingen is voldaan.

Objectieve indicatoren

Hiervoor wordt gekeken naar de hoogte van de transactie. De hoogte van de grens is afhankelijk van het soort transactie en degene die moet melden. Zo geldt voor banken en cryptobeurzen dat zij transacties moeten melden van € 10.000. Voor contante betalingen of stortingen geldt eveneens dat moet worden gemeld bij bedragen van € 10.000, maar wordt bijvoorbeeld voor betalingen met creditcards een grens gehanteerd van € 15.000. Als het drempelbedrag wordt overgeschreden is per definitie sprake van een ongebruikelijke transactie die moet worden gemeld bij de FIU, ook als de achtergrond van de klant daar geen toeleiding toe geeft.

Subjectieve indicatoren

Hiervan is sprake als de instelling of dienstverlener aanleiding heeft om te veronderstellen dat de transactie verband kan houden met witwassen, financiering van terrorisme of andere strafbare feiten zoals belastingfraude. In dit geval worden de meldingen dus gedaan op basis van de beoordeling door de meldingsplichtige. Opvallende overboekingen of een onduidelijke herkomst kunnen aanleiding zijn om tot melding over te gaan.

Wat te doen bij een onderzoek in het kader van de Wwft?

Door cliënten worden vragenbrieven van banken en cryptobeurzen vaak als lastig en vergaand ervaren. Het niet voldoen aan het verzoek brengt echter het risico met zich mee dat een melding wordt gemaakt bij de FIU. In de meeste gevallen kunnen de vragen eenvoudig worden beantwoord.

In de meeste gevallen wordt gevraagd naar informatie over de herkomst van het bedrag. Antwoord zal moeten worden gegeven op de vraag waarmee het is verdiend of hoe is het verkregen. Het antwoord moet worden voorzien van bewijsstukken, zoals bankrekeningafschriften of stukken van de administratie.

Door cliënten worden vragenbrieven van banken en cryptobeurzen vaak als lastig en vergaand ervaren. Het niet voldoen aan het verzoek brengt echter het risico met zich mee dat een melding wordt gemaakt bij de FIU.