Was dit schilderij van omstreden zakenman Paarlberg of van zijn ex? De rechter mag het zeggen

Hij was een beetje uit het collectieve geheugen verdwenen, maar plots duikt de naam van de omstreden vastgoedbelegger Jan-Dirk Paarlberg weer op. De rechter in Den Haag beslist namelijk maandag of de Nederlandse staat een van zijn schilderijen mag veilen. De ex-vrouw van Paarlberg wil in een kort geding bewijzen dat het werk van Renoir niet zijn, maar háár eigendom is.

Het schilderij, Portret van Jeanne, van de Franse impressionist Pierre-Auguste Renoir, komt uit de in beslag genomen boedel van Jan-Dirk Paarlberg. Die werd in het verleden veroordeeld voor het witwassen van miljoenen euro’s voor Willem Holleeder. De waarde van het schilderij wordt door veilinghuis Sotheby’s geschat op vijf tot zeven ton.

De vrouw die nu een kort geding aanspant, Mathilde, is de ex-vrouw van Paarlberg. ,,Mijn cliënt stelt dat het schilderij haar eigendom is en het stuk haar vlak na de eeuwwisseling is toegekomen”, zegt haar advocaat in het kort geding, Woody Jansen de Lannoy. ,,De scheiding is al tien jaar geleden geformaliseerd. Vanaf het begin van deze eeuw waren ze echter al gescheiden van tafel en bed.”

De vastgoedondernemer zelf zegt desgevraagd geen partij te zijn in de rechtszaak. Hij ontkent desgevraagd niet dat het stuk aan zijn ex toebehoort, en noemt het ‘terecht’ dat ze de zaak aanspant.

Grotere verkoop

De veiling van het schilderij van Renoir, geschilderd rond 1901, maakt onderdeel uit van een veel grotere verkoop door Sotheby’s, die komende dinsdag en woensdag plaatsvindt in Parijs. De Nederlandse staat laat veertig kunstwerken uit de boedel van Paarlberg veilen, meldde NRC vorige week. Naast het werk van Renoir gaan ook schilderijen van bijvoorbeeld Pablo Picasso en Karel Appel onder de hamer. Bij elkaar moeten de schilderijen minimaal vijf miljoen euro opbrengen.

Veroordeeld

Jan-Dirk Paarlberg had jarenlang een prominente plek in de Quote 500, met een vermogen dat volgens het zakenblad op zijn hoogtepunt 280 miljoen euro bedroeg. Hij was onder meer eigenaar van de Euromast in Rotterdam. Daarna stortte zijn imperium echter in. Paarlberg kreeg problemen met justitie, die hem ervan beschuldigde 17 miljoen euro te hebben witgewassen voor de Amsterdamse crimineel Willem Holleeder. Dat geld was door Holleeder afgeperst van Willem Endstra, een andere vastgoedhandelaar, die in 2004 werd vermoord.

Paarlberg, die zijn schuld altijd bleef ontkennen, werd in 2012 in hoger beroep veroordeeld tot vier jaar cel voor zijn rol in het geheel. Ook moest hij 24 miljoen euro terugbetalen aan de staat. Hij werd in 2014 aangehouden in een van zijn huizen in Frankrijk, en heeft zijn gevangenisstraf inmiddels uitgezeten.

Ik krijg er een beetje een buikpijngevoel van

Paarlberg over de veiling

Al in 2010 legde het Openbaar Ministerie voor miljoenen beslag op kunstwerken, voertuigen en onroerend goed van de zakenman. Destijds was er al sprake van een Renoir, mogelijk het exemplaar dat nu geveild wordt. De inbeslagname vond plaats om te voorkomen dat Paarlberg bezittingen zou wegsluizen. Zijn advocaat, Bénédicte Ficq, reageerde destijds woedend. ,,Zelfs zijn bestek en schemerlampen zijn afgevoerd. Het kantoor van mijn cliënt in Maarssen is volledig ontmanteld. Hij is totaal van slag en erg verdrietig.”

De veiling bij Sotheby’s, een bekend internationaal veilinghuis, staat gepland voor komende dinsdag, om 18.00 uur. ‘Te verkopen namens de Staat der Nederlanden’, staat erbij. Voor Paarlberg komt de veiling als een verrassing, zei hij. Hij was niet ingelicht van tevoren. ,,Ik krijg er een beetje een buikpijngevoel van.”

De ondernemer noemt de timing van de verkoop bovendien ‘vreemd’. ,,Op 17 september beslist de Hoge Raad of mijn zaak wordt heropend. Mocht ik die zaak vervolgens winnen, dan zijn de schilderijen al verkocht. Dan kan ik wel de opbrengst van de verkoop terugkrijgen, maar niet de schilderijen zelf. En die hebben ook emotionele waarde.”

Vrouwelijke schoonheid

Maar één van de schilderijen, het Portret van Jeanne, moet dus uit de klauwen van het internationale veilingpubliek gered worden. Volgens Sotheby’s getuigt het portret van een jong meisje van Renoir’s ‘ongeëvenaarde talent voor het subtiel weergeven van vrouwelijke schoonheid en jeugd’. Het werk is gemaakt rond 1901, toen de schilder al met een zwakke gezondheid kampte.

Mathilde, de ex van Paarlberg die de veiling bij de rechter wil voorkomen, woont in Portugal. Het Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB), dat de veiling namens de Nederlandse staat begeleidt, wil weinig over de zaak kwijt. ‘In zijn algemeenheid’ kan een woordvoerder wel zeggen dat er altijd goed onderzoek gedaan wordt naar wie de eigenaar is van een stuk, voor het geveild wordt.